M113

M113
M113A1
Soort
Herkomst Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Gebruik zie gebruikers
Aantal gebouwd >80.000 (alle varianten)
Periode 1960-heden
Bemanning 2 plus 11 passagiers (standaardversie)
Lengte 4,863 m
Breedte 2,686 m
Hoogte 2,5 m
Gewicht 11 ton (gevechtsklaar)
Pantser en bewapening
Pantser Aluminium 12-38 mm
Motor Detroit Diesel 6V53T, zescilinder dieselmotor
Kracht/gewicht ratio 22,36 pk/ton
Snelheid (op wegen) 68 km/u (water 5,8 km/u)
Rijbereik 480 km
Vering torsie staven
5 loopwielen (meeste uitvoeringen)

De M113 is een pantserinfanterievoertuig dat ontworpen werd door de Amerikaanse FMC Corporation. Met meer dan 80.000 voertuigen in vele tientallen varianten is het een van de meest gebruikte pantservoertuigen. Van de Universal Carrier of Brenguncarrier uit de Tweede Wereldoorlog werden er nog meer gebouwd, namelijk 113.000, maar dat voertuig was minder veelzijdig.

De M113 is met enige voorbereiding amfibisch. De boeggolfkeerplaat moet rechtop worden gezet (om te voorkomen dat er water over het voertuig slaat), lenspompen moeten worden aangezet (om binnengestroomd water weg te pompen) en er moeten wat openingen afgedekt worden. In het water zorgen de rupsbanden voor de aandrijving. De snelheid in het water is ongeveer 5,8 km/u.

Het voertuig kan hellingen tot 60% (31°) oprijden, en een maximale zijdelingse hellinghoek van 30% (16,7°). Hij kan een obstakel van 0,6 m hoog (‘opstap’) en een geul van 1,7 m breed (‘overstap’) oversteken. De M113 is door de lucht te vervoeren in grote transportvliegtuigen zoals de C-5 Galaxy of de C17 Globemaster, en onder zware helikopters zoals de CH-53 Stallion, CH-47 Chinook of de CH-54 Tarhe “vliegende kraan”.

In de VS wordt de M113 ‘‘track’‘ (‘‘rups(band)‘‘) of ‘‘one-one-three’‘ (‘‘een-een-drie‘‘) genoemd. In Australië wordt hij ‘‘bucket’‘ (‘‘emmer’‘) of ‘‘bush-taxi’‘ (‘‘jungle-taxi’‘) genoemd en in Duitsland ‘‘Badewanne’‘ (‘‘badkuip’‘) of ‘‘Elefantenschuh’‘ (‘‘olifantenschoen’‘). In Nederland wordt hij ‘‘M113’‘ genoemd.

Varianten

M113

Originele versie met een 209 pk Chrysler 75M V8 benzinemotor.:p444

M113A1

Vanaf 1964 werd de benzinemotor vervangen door een 215 pk 6V-53 Detroit Diesel motor. Dit verminderde het brandgevaar.:p436,444 De toevoeging A1 werd vervolgens gebruikt voor alle varianten met een dieselmotor, bijvoorbeeld een M106A1 is een M106 Mortiervoertuig met een dieselmotor.

M113A2

In 1979 werden er extra verbeteringen doorgevoerd: de koeling van de motor werd verbeterd door de plek van de ventilator en de radiateur te wijzigen. Betere torsiestaven vergrootte de bodemvrijheid, en betere schokbrekers verminderen het schokken tijdens het rijden. Achter op de romp werden aan beide zijden van de toegangsklep gepantserde brandstoftanks aangebracht, waardoor er binnen 0,45 m3 meer ruimte ontstond. Het gewicht van de M113A2 werd hierdoor hoger: 11740 kg. Door het hogere gewicht had hij minder drijfvermogen, maar was nog steeds amfibisch. De toevoeging A2 wordt gebruikt voor alle voertuigen die deze modificaties ondergaan hebben.

M113A3

In 1987 werd een volgende modificatiepakket doorgevoerd voor "enhanced (battlefield) survival" ("vergroot overlevingsvermogen (op het slagveld)") . Onder andere een ‘vliegtuigstuur’ in plaats van ‘stuursticks’, een krachtiger motor (een 6V-53T Detroit Diesel) en ballistische beschermingspanelen aan de binnenzijde. De toevoeging A3 gebruikt voor alle voertuigen die deze modificaties ondergaan hebben.

M113 ACAV in Vietnam, 1966 Amerikaanse soldaten vuren een M120 Mortier af vanuit een M113 in Irak in 2009. Amerikaanse M163 SPAAG tijdens Operation Desert Shield (1992) M577 wordt onderhouden Litouwse M113 onderhouds- en reparatievoertuig M1059 Lynx Rook generator Duits M113 lesvoertuig Israëlische M548 Cargo Carrier

Afgeleide voertuigen

Er is een zeer groot aantal varianten van de M113 geproduceerd. Ook werden standaardvoertuigen uitgerust met zeer veel verschillende wapensystemen. Hieronder een aantal belangrijke varianten van de M113. Een uitgebreider overzicht is te vinden in het Engelstalige artikel: Variants of the M113 armored personnel carrier. Tenzij anders vermeld, zijn de hier genoemde varianten ontwikkeld in de Verenigde Staten.

Vanaf 1965 werden er volledige ACAV-kits geproduceerd in the VS. Deze kit bevatte een pantserschild voor het Browning M2 .50 machinegeweer en een rondom bepantsering voor de koepel van de commandant, en twee extra 7,62 mm M60 machinegeweren met pantserschilden welke aangebracht werden aan beide zijden van het vrachtluik bovenop.:p73

De M113 in Nederland

M113, 1e Legerkorps (Nederland), Exercise Big Ferro, West-Duitsland, 1973.

Hoewel de infanterie, cavalerie en artillerie gebruik maakten van voertuigen van de AMX-familie (namelijk de AMX-PRI (de Nederlandse versie van de AMX-13 VCI), AMX-13 2D 105L44 Lichte tank en AMX-PRA (de Nederlandse versie van de AMX-13 105L30 AU 50) vond men de AMX voertuigen niet geschikt voor de pantsergenie- en verkenningseenheden. Ook de DAF YP-408 en DAF YP-104 werden ongeschikt bevonden omdat ze niet amfibisch waren. Nederland kocht daarom in de jaren ’60 meer dan 700 voertuigen van de M113 familie. Ze stroomden vanaf 1967 binnen bij de parate eenheden, voornamelijk bij en pantsergenie- (M113A1) en verkenningseenheden (M113 C&V). De M577 kwam beschikbaar voor de staven van brigades, en als vuurregelcentrum (VRC) voor de veldartillerie.:p194

De voertuigen van de Nederlandse Krijgsmacht waren gespoten in de kleur legergroen (RAL 6014-F9, oudere kleurcodes C13292 FD S595 24088)). De gebruikte lak beschermt in beperkte mate tegen infrarood waarneming.

In jaren ‘70 nam de KL de eerste rijsimulatoren voor opleidingen van chauffeurs in gebruik. Hieronder waren simulatoren voor M113 chauffeurs.:p439

Uitrusting

De Nederlandse voertuigen werden allemaal voorzien van vredesverlichting, die niet standaard aanwezig was.

Tot de standaarduitrusting van de Nederlandse voertuigen behoorden camouflagenetten en een colonnesignaleringsuitrusting, die bestaat uit een groene en een blauwe gekleurde kap voor over de koplamp en een set met gekleurde vlaggen. Ook is ieder voertuig voorzien van een gevarendriehoek, een sleefkabel een canvas foedraal met gereedschappen (zoals een schroevendraaier, bahco en tang), een krik en een groen ‘voertuigboekje’, een ringband mapje voor documentatie zoals rijopdrachten, reparatielijst, instructie-, onderhouds- en smeerkaarten, detaillijst en een technische handleiding.

M113 C&V, A-Esk 105 VerkBat

Nederlandse varianten

Van de verschillende varianten van de M113 waren ook voertuigen in gebruik voor de rijopleidingen van chauffeurs. Deze waren te herkennen aan oranje vlakken aan de voor- en achterzijde met daarop in zwarte letters het woord ‘LES’.

Vervanging in Nederland

In 1975 werden de M113’s van de Nederlandse tankbataljons vervangen door de YPR-765.:p315

De M113 C&V van de verkenningseenheden werd in 1994 door de YPR-765 vervangen. In de verkenningsrol werd de YPR-765 vanaf 2005 vervangen door de Fennek Bij de pantsergenie is de M113A1 in 1994 vervangen door de YPR-765 PRGN. Bij de KMar is de M113A1 in 1994 vervangen door de YPR-765 KMar.

Het Boxer MRAV-pantserwielvoertuig verving vanaf 2013 de laatste YPR-765 pantservoertuigen en de M577 commandovoertuigen bij de Koninklijke Landmacht.:p14. Laatste M577 werd uitgefaseerd in 2017.

M113 in musea in Nederland

Verschillende musea beschikken over M113’s. Onder andere het Cavaleriemuseum in Amersfoort en het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Daarnaast staan op diverse kazernes M113 als ornament opgesteld.


De M113 in België

Het Belgische leger kocht 525 M113 voertuigen en 514 AIFV’s. België kocht 9 uitvoeringen van de M113A1 welke samen met de AIFV de M75 en AMX-13 vervingen. De voertuigen werden geleverd tussen 1982 en 1988. 70% Werd in België zelf onder licentie als the M113A1-B resp. de AIFV-B gefabriceerd door de bedrijven Belgian Mechanical Fabrication (BMF) te Aubange-Athus, Asco te Zaventem en Henschel te Antwerpen.

De Belgische M113A1-B voertuigen wijken enigszins af van de standaard M113A1. Zo gebruiken ze de vering van de M113A2 en zijn ze voorzien van een NBC beschermingssysteem.

Later werden een aantal voertuigen omgebouwd tot nieuwe versies:

Vervanging in België

Een deel van de Belgische M113A1-B’s en AIFV-B’s werd in 1998 vervangen door 59 exemplaren van de Steyr-Puch Pandur 6x6 in 3 uitvoeringen:

De rest werd tussen 2008 en 2010 door 242 exemplaren van de Mowag AIV Piranha IIIC 8X8 in 7 Uitvoeringen:

Gebruikers

Huidige gebruikers

Argentijnse M113 met 20mm kanon (2015) Litouwse M113 op een show Vietnamese M113 zonder ACAV-set tijdens de Vietnam oorlog Colonne M113’s en andere militaire voertuigen van het Saoudische leger tijdens Operatie Desert Storm

Voormalige gebruikers

Mediabestanden