Prefix (scheikunde)

In het artikel van vandaag gaan we dieper in op Prefix (scheikunde), een onderwerp dat de aandacht heeft getrokken van miljoenen mensen over de hele wereld. Van de impact ervan op de samenleving tot de implicaties ervan voor het dagelijks leven, Prefix (scheikunde) heeft voortdurend tot discussie geleid en blijft het onderwerp van onderzoek en analyse. In dit artikel zullen we de verschillende perspectieven rond Prefix (scheikunde) onderzoeken, evenals de evolutie ervan in de loop van de tijd en de invloed ervan op verschillende gebieden. Daarnaast zullen we ons verdiepen in het laatste nieuws en de laatste ontdekkingen met betrekking tot Prefix (scheikunde), met als doel een globale en bijgewerkte visie op dit fascinerende onderwerp te bieden. Ga met ons mee op deze reis van ontdekking en reflectie over Prefix (scheikunde)!

In de scheikunde wordt bij de naamgeving van chemische verbindingen gebruikgemaakt van prefixen of voorvoegsels. Deze voorvoegsels hebben vooral een Griekse of Latijnse herkomst, maar er bestaan ook enkele Arabische prefixen. Deze laatste zijn een restant van de vele bijdragen van Arabische wetenschappers aan de alchemie, tijdens de middeleeuwen. Dit artikel rangschikt de meeste scheikundige prefixen.

Numerieke prefixen

De numerieke prefixen duiden in de scheikunde op een aantal atomen of atoomgroepen. De meeste van deze prefixen zijn aan het Grieks ontleend.

Betekenis Prefix Betekenis Prefix
1 mono 21 henicosa
2 di 22 docosa
3 tri 23 tricosa
4 tetra 30 triaconta
5 penta 31 hentriaconta
6 hexa 35 pentatriaconta
7 hepta 40 tetraconta
8 octa 48 octatetraconta
9 nona 50 pentaconta
10 deca 52 dopentaconta
11 undeca 60 hexaconta
12 dodeca 70 heptaconta
13 trideca 80 octaconta
14 tetradeca 90 nonaconta
15 pentadeca 100 hecta
16 hexadeca 200 dicta
17 heptadeca 500 pentacta
18 octadeca 1000 kilia
19 nonadeca 2000 dilia
20 icosa

Als een numerieke aanduiding een atoom of atoomgroep betreft die reeds een Grieks numeriek prefix in zich draagt, of bij andere mogelijke verwarring, wordt gebruikgemaakt van onderstaande prefixen:

Betekenis Prefix
2 bis
3 tris
4 tetrakis
5 pentakis
6 hexakis
7 heptakis
8 octakis
9 nonakis
10 decakis

Het prefix bi- (verouderd) geeft aan dat het gaat om een waterstofzout.

Prefixen van lineaire verbindingen

Lineaire verbindingen, zoals alkanen, alkenen en alkynen, worden met specifieke prefixen aangeduid, die aangeven hoeveel koolstofatomen de koolstofketen bevat.

Prefix Aantal koolstofatomen
Meth- Een
Eth- Twee
Prop- Drie
But- Vier
Pent- Vijf
Hex- Zes
Hept- Zeven
Oct- Acht
Non- Negen
Dec- Tien
Undec- Elf
Dodec- Twaalf
Tridec- Dertien
Tetradec- Veertien
Pentadec- Vijftien
Eicos- Twintig
Triacont- Dertig

Prefixen van cyclische verbindingen

Cyclische verbindingen worden vaak met het prefix cyclo- aangeduid, om erop te wijzen dat de structuur een ring bevat. Meerdere ringen kunnen met de numerieke prefixen worden aangeduid: bicyclo- (twee ringstructuren), tricyclo- (drie ringstructuren), enz.

Sommige aromatische verbindingen die afgeleid zijn van benzeen, kunnen aangeduid worden met het prefix benzo-. Dit is voornamelijk het geval bij de nomenclatuur van de polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK).

Prefixen ter aanduiding van functionele groepen

De meest uitgebreide groep aan scheikundige prefixen is die ter aanduiding van de verschillende functionele groepen in de organische chemie.

Algemeen

Aantal koolstofatomen Prefix Algemene naam
voor het alcohol
Algemene naam
voor het aldehyde
Algemene naam
voor het carbonzuur
1 Meth- Methylalcohol Formaldehyde Methaanzuur
2 Eth- Ethylalcohol Acetaldehyde Etheenzuur
3 Prop- Propylalcohol Propionaldehyde Propionzuur
4 But- Butylalcohol Butyraldehyde Butaanzuur
5 Pent- Amylalcohol Valeraldehyde Valeriaanzuur
6 Hex- - Caproaldehyde Capronzuur
7 Hept- Enanthylalcohol Enanthaldehyde Enanthaanzuur
8 Oct- Caprylalcohol Caprylaldehyde Caprylzuur
9 Non- - Pelargonaldehyde Pelargonzuur
10 Dec- Capricalcohol Capraldehyde Caprinezuur
12 Dodec- Laurylalcohol Lauraldehyde Laurinezuur
14 Tetradec- - Myristaldehyde Myristinezuur
16 Hexadec- Cetylalcohol Palmitaldehyde Palmitinezuur
17 Heptadec- - - Margarinezuur
18 Octadec- Stearylalcohol Stearaldehyde Stearinezuur
20 Icos- Arachidylalcohol - Arachidinezuur
22 Docos- Behenylalcohol - Beheninezuur
24 Tetracos- Lignocerylalcohol - Lignocerinezuur
26 Hexacos- Cerotinylalcohol - Cerotininezuur
28 Octacos- - - Octacosaanzuur
30 Triacont- Melissylalcohol - Melissinezuur

Andere prefixen

  • Ortho-: geeft een 1,2-substitutierelatie aan op een cyclische verbinding
  • Meta-: geeft een 1,3-substitutierelatie aan op een cyclische verbinding
  • Para-: geeft een 1,4-substitutierelatie aan op een cyclische verbinding
  • Iso-
  • Sec- (afkorting van secundair)
  • Tert- (afkorting van tertiair)
  • Per-: duidt op het feit dat alle waterstofatomen in een organische verbinding zijn vervangen door één ander soort substituent
  • Kis-: duidt op een x-aantal substituenten
  • Pyro-: duidt op een dimeer zuuranhydride
  • Nor-: duidt op een verbinding waarbij een of twee methylgroepen zijn vervangen door een waterstofatoom, of waarbij een methyleengroep is weggelaten[1]

Zie ook